Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.  
Zamknij
Rozmiar czcionki A A A

Kościół Farny pw. św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja Apostoła. Najstarsza ze świątyń w Kazimierzu Dolnym (parafia istniała tu już w 1325r.), początkowo gotycka, potem rozbudowana w stylu „renesansu lubelskiego” (1586-89; 1610-13 pod kier. arch. Jakuba Balina). Przy kościele renesansowe kaplice: Górskich, Borkowskich i Różańcowa. Z bogatego wyposażenia kościoła na uwagę zasługują przede wszystkim: późnogotycki portal główny, organy z 1620r. inspirowane sztuką flamandzką (najstarsze w Polsce), stalle w prezbiterium (1 poł. XVII w.), kamienna chrzcielnica (warsztat Santi Gucciego pochodzącego z Florencji), XVII i XVIII-wieczne kurdybanowe antepedia (osłony przedniej części ołtarza wykonane z tłoczonej i malowanej skóry), intarsjowana ambona z 1615r. z późniejszym rokokowym zwieńczeniem, późnorenesansowe popiersie Mikołaja Przybyły.

Dzwonnica. Zbudowana w 2 poł. XVIIIw., spłonęła w 1853r. Odbudowana i rozbudowana na budynek mieszkalny w 1886r.

Kościół szpitalny pw. św. Anny. W miejscu obecnego kościoła drewniany budynek istniał już prawdopodobnie od co najmniej 1530r. Świątynia murowana, w dzisiejszym kształcie stanęła w tym miejscu w 1671r. Kościół jest jednonawowy, wzorowany częściowo na kościele farnym. Pod prezbiterium znajdują się krypty z trumnami i ludzkimi szczątkami. Kościół posiadał kiedyś bibliotekę (przeniesioną później do fary), która mieściła się w kościelnym skarbcu.

Dawny szpital przy kościele św. Anny oraz przytułek św. Ducha. Szpital powstał ok. 1635r. Posiada niezwykle bogaty i ciekawy manierystyczny szczyt ozdobiony wolutowymi spływami i sterczynami. W 1783r. odbudowano zawalony dach na szpitalu i pokryto go gontem. Kompleksowy remont budynku z przystosowaniem na potrzeby domu kultury i biblioteki miał miejsce w latach 1953-1957 pod kierunkiem arch. Karola Sicińskiego. Obecnie jest tu siedziba Kazimierskiego Ośrodka Kultury, Promocji i Turystyki.

Klasztor OO. Reformatów i Sanktuarium p.w. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. Kościół ufundowany w 1589r., konsekrowany w 1591r. W 1627r. przy kościele osiedlili się franciszkanie – reformaci, którzy stopniowo powiększyli świątynię, a w latach 1638-68 dobudowali część klasztorną, otoczoną w 1 poł. XVIII w. wysokimi murami obronnymi z wejściem w postaci tzw. krytych schodów. W okresie okupacji (od 1942 do lipca 1944r.) klasztor zajmowało gestapo, a piwnice zamieniono na więzienie. W 1956r. w klasztorze powstało muzeum, którego eksponaty obejmują: rękopisy, stare druki, dawne rzeźby i obrazy oraz relikty regionalne z okolic Kazimierza. Kościół zachował wystrój pierwotny, z którego na uwagę zasługują przede wszystkim: ołtarz główny z 1770r. według projektu arch. Tomasza Hoffmana z obrazem Zwiastowania NMP z 1600r., czczonym od wieków jako słynący łaskami, epitafia rodziny Przybyłów, żelazne drzwi kute z datą 1589, pochodzące z pierwotnego kościoła, drewniana studnia na wirydarzu klasztornym z 1629r.

Synagoga. Obecna zbudowana została w drugiej połowie XVIII w. w stylu późnobarokowym. Wnętrza synagogi zdobione były bogatą polichromią naścienną i nasklepienną. Po zniszczeniach w czasie II wojny światowej odbudowano ją i gruntownie wyremontowano w 1953r. z przeznaczeniem na salę kina „Wisła” (czynnego do 2003r.), bez odtwarzania dekoracji malarskich. Obecnie w sali modlitw urządzona jest stała ekspozycja o charakterze muzealnym, a boczne pomieszczenia wykorzystywane są jako pokoje do wynajęcia.

Kaplica grobowa Jana Oleśnickiego w Bochotnicy (w ruinie). Budynek stanowi bardzo wczesny przykład (po 1533r.) mauzoleum dla osoby świeckiej, wzorowanego być może na Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu i jest najwcześniejszym tego typu obiektem na Lubelszczyźnie, jedynym czystym przykładem renesansu w gminie Kazimierz Dolny. Nosi wezwanie św. Anny.

Zespół Zamkowy. Historia powstania zamku w Kazimierzu sięga XIV w. Najstarszą budowlą była wieża strażnicza, która prawdopodobnie broniła przeprawy przez Wisłę – brodu woyszyńskiego. Powstanie wieży historycy łączą z Władysławem Łokietkiem, który w latach 1325 – 1327 przywrócił ziemię kazimierską do Królestwa Polskiego. 30 lat później, poniżej wieży, Król Kazimierz buduje zamek. Wobec zagrożenia najazdami Tatarów, Litwinów i Rusinów, w pierwszej fazie powstają mury obronne – ogrodzieniec. Na dziedzińcu wykuto w skale głęboką studnię, a wzdłuż południowego muru rozpoczęto budowę domu mieszkalnego.

Kilkakrotnie rozbudowywany zamek, traci z czasem znaczenie obronne i przejmuje funkcje siedziby wójta kazimierskiego, a następnie starosty. Elewacja budynku zyskuje kamienny detal i attykę, a sam obiekt nabiera charakteru rezydencji.

Zrujnowany w trakcie potopu szwedzkiego (1655 – 57r.) obiekt, odnawia dla swych potrzeb król August II. Około 1706r. zamek staje się miejscem spotkania szwedzkiego króla – Karola XIV z carem Piotrem Wielkim. W trakcie wojen północnych obiekt zostaje bardzo zniszczony. Podejmowane próby naprawy nie przywracają mu jednak dawnej świetności. Ostateczne zniszczenie obiektu następuje w 1809r. Austriacy wysadzają wieżę zachodnią oraz zasypują studnię. Zamek traci walory użytkowe.

Mimo znacznych prac remontowych wykonanych na zamku w latach 70-tych XX w., stan murów zagrażał awarią budowlaną, stąd decyzja o rewaloryzacji Zespołu Zamkowego w 2009r.

Prace rozpoczęto w 2009 r. od zabezpieczenia i wzmocnienia zachowanych murów. W miejscu zagrożonym osunięciem skarpy, od strony zachodniej, wykonano fundamenty o ponad 3 metrowej głębokości. Następnie, przy udziale archeologów, odsłonięto nieznane wcześniej piwnice, w części dwupoziomowe. Pod fundamentami zabytkowych murów znaleziono tajemnicze tunele, a w dolnych pomieszczeniach, archeolodzy natrafili na płyty dawnych posadzek, detale kamiennych portali oraz fragmenty attyki znanej dotąd wyłącznie z rycin. Na dziedzińcu zaś odkryto ruiny dawnej łaźni.

 

Badania architektoniczne w czasie trwającego remontu, zdaja sie potwierdzać, że królewski architekt włoskiego pochodzenia Santi Gucci, zatrudniony przy przebudowie zamku w Janowcu, brał prawdopodobnie udział również w pracach na zamku kazimierskim, którego ówczesnym właścicielem był Mikołaj Firlej. Nota bene, Gucci pojął za żonę kazimierzankę – Katarzynę z Górskich. Za czasów Mikołaja Firleja, na zamku w Kazimierzu wybudowana została czterokondygnacyjna wieża na planie 9 na 10m, czyli zbliżona do wieży janowieckiej. Jednym z ważniejszych odkryć jest fakt, że czerwona Wieża Zachodnia, na której znajduje się obecnie taras widokowy, również powstała w czasach, kiedy właścicielem kazimierskiego zamku był Mikołaj Firlej.

Zamek w Bochotnicy i wzgórze zamkowe. Przykład obronnej architektury gotyckiej z poł. XIV w., przebudowanej w okresie wczesnego renesansu (1 poł. XVI w.), w postępującej ruinie od XVII w. Zamek niewielki, o wymiarach ok. 30 x 35 m, na rzucie zbliżonym do nieregularnego owalu. Obecnie w stanie zupełnej ruiny: zachowały się tylko częściowo fragmenty murów od pd.-zach. i wschodu.

Łaźnia - nazywana również Starą Łaźnią. Powstała w 1921r. na miejscu dawnego szlachtuza, zaprojektowana przez arch. Jana Koszczyc-Witkiewicza. Początkowo budynek spełniał funkcje łaźni miejskiej i pralni. W ostatnich latach pełni funkcje pensjonatowe i restauracyjne. W ścianę wmurowana tablica pamiątkowa: “Zakład Kąpielowo-Dezynsekcyjny wzniesiony przez Naczelny Nadzwyczajny Komisariat ds. walki z epidemiami, 1921”. Obecnie własność Stowarzyszenia Filmowców Polskich.

Jatki. Obecny budynek pochodzi z pocz. XIX wieku. Wcześniejsze jatki mięsne (koszerne) istniały tu już w XVI i XVII wieku. Budynek znajduje się w centrum Małego Rynku, nazywanego wcześniej Placem Targowym, gdzie od wieków odbywał się handel w miasteczku. Zlokalizowany był w samym centrum “dzielnicy”, zamieszkiwanej w przewadze przez ludność żydowską (niedaleko znajdował się tu m.in. dom Cadyka).

Kamienice Przybyłowskie - pod św. Mikołajem  i św. Krzysztofem. Powstały ok. 1615r. wybudowane przez mieszczan – Mikołaja i Krzysztofa Przybyłów. Stanowią przykład późnorenesansowej (manierystycznej) architektury, łączącej w sobie miejscową tradycję budowlaną z wpływami niderlandzkimi i włoskimi. Dekoracja wykonana jest w technice stiuku. Kamienice zwieńczone są jednymi z najpiękniejszych w Polsce renesansowych attyk.

Cmentarze żydowskie. Pierwszy cmentarz żydowski w Kazimierzu Dolnym powstał na końcu ul. Lubelskiej. Nieznana jest dokładna data jego założenia. Zapewne nastąpiło to wraz z ukonstytouwaniem się gminy żydowskiej w Kazimierzu. Cmentarz został zdewastowany przez Niemców już na początku II wojny światowej. Obecnie w miejscu cmentarza znajduje się przyszkolne boisko, w którego kamiennym ogrodzeniu widoczne są fragmenty macew. Cmentarz żydowski przy ul. Czerniawy został założony w 1851r., na gruncie podarowanym kazimierskiemu kahałowi przez Motka Herzberga. Również i ta nekropolia została niemal doszczętnie zdewastowana na rozkaz Niemców w czasie II wojny św.. W latach 70. wydobyto z ziemi kilkaset potłuczonych nagrobków i wybudowano z nich na cmentarzu rodzaj lapidarium. Pomnik w kształcie pękniętej ściany złożonej z kamiennych macew (proj. arch. Tadeusza Augustynka) przypominać ma jerozolimską Ścianę Płaczu. Na cmentarzu zachowanych jest kilkadziesiąt nagrobków, z których najstarszy pochodzi z połowy XIX wieku.

Studnie miejskie. Studnia w centrum Rynku ma kilkusetletnią historię. Była niegdyś zdrojem ulicznym. Pod koniec XIX w. otrzymała pompę abisyńską, co ułatwiało czerpanie wody. Nową pompę zainstalowano w niej w latach 80-tych. Dzisiejszy wygląd nadał studni w 1913r. arch. Jan Koszczyc-Witkiewicz, projektując jej drewnianą obudowę i zadaszenie, jak również studni przy ul. Lubelskiej. Dwie inne miejskie studnie znajdują się: jedna na ul. Krakowskiej, druga na ul. Lubelskiej obok przedszkola. W 2012r. studnie zostały poddane pracom remontowym.

Cmentarz parafialny. Miejsce na cmentarz parafialny św. Jana w Kazimierzu Dolnym zostało wybrane w 1798r., jednak poświęcenie cmentarza odbyło się dopiero w 1869r. z udziałem kazimierskiego proboszcza, ks. Jana Szczepańskiego. Do tego czasu funkcjonował stary cmentarz, znajdujący się na zboczu wzgórza zamkowego, za kościołem farnym. Kazimierski cmentarz parafialny jest jedną z piękniejszych nekropolii w kraju, przede wszystkim ze względu na swoje położenie na stoku wzgórza, jak również liczne zabytkowe nagrobki. Nowa część cmentarza (w górze za starym) została poświęcona w 1924r. Oddzielony był początkowo głębokim wąwozem, w latach 50-tych obie części połączono murowanym kamiennym mostem arkadowym. Na cmentarzu spoczywają ważne dla miasteczka osobistości, m.in.: Tadeusz Feliks Tyszkiewicz, Tadeusz Ulanowski, ksiądz Andrzej Kamiński, rodzina Berensów, Antoni Michalak, Maria i Jerzy Kuncewiczowie, Karol Siciński, Cezary Sarzyński czy Józef Miłosz.