Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.  
Zamknij
Rozmiar czcionki A A A

Fara w Kazimierzu Dolnym

Zmień widok

Pierwsza informacja o istnieniu parafii w Kazimierzu Dolnym pochodzi z 1325 roku, kościół wzniesiony został z miejscowego kamienia wapiennego, był dużo mniejszy od dzisiejszego. Rozwój miasta miał bezpośredni wpływ na zmianę parametrów świątyni. Z czasem zaszła konieczność powiększenia nawy poprzez jej rozbudowę, zaś od strony zachodniej dobudowano wieżę.

W 1561 roku w czasie pożaru miasta fara uległa znacznemu zniszczeniu. Odbudowę przeprowadzono w latach 1586-1613. Z dawnego kościoła zachował się jedynie zrąb murów, fara została przebudowana pod kierownictwem muratora Jakuba Balina, pochodzącego z Włoch. Wówczas dobudowano prezbiterium, wielkości ¾ nawy głównej, podwyższono nawę główną, wykonano nad nią kolebkowe sklepienie z tzw. lunetami, ujednolicony został charakter dekoracji nawy i prezbiterium. Opisana przebudowa została zakończona w 1613 roku i nie doprowadziła do obecnego kształtu kościoła, który ponownie został zniszczony podczas potopu szwedzkiego, powstania listopadowego i wojen światowych - a po tych klęskach remontowany i konserwowany. Bryłę kościoła wzbogacają jeszcze kaplice Borkowskich, Górskich i Różańcowa, zakrystia z barokowym portalem, prezbiterium oraz niewielka kruchta kościelna usytuowana przy wejściu bocznym, od strony południowej oraz wzniesiona w XVIII wieku dzwonnica.

Jest to jeden z najciekawszych zabytków Europy.

 

Stanowi dominantę plastyczną w panoramie Kazimierza Dolnego. Smukła gotycka bryła z renesansową nadbudową i dekoracją stała się architektonicznym wzorem dla obiektów sakralnych powstających w regionie lubelskim.

22 października 2009 roku Starosta Puławski udzielił Parafii Rzymskokatolickiej Św. Jana Chrzciciela i Bartłomieja Apostoła w Kazimierzu Dolnym (inwestora odpowiedzialnego za realizację projektu) pozwolenia, w formie decyzji na remont oraz wykonanie prac konserwatorsko-restauratorskich przy kościele farnym w Kazimierzu Dolnym.

Do tutejszego Inspektoratu wpłynęło od Inwestora zawiadomienie w sprawie rozpoczęcia robót budowlanych, które trwają od 25 listopada 2010r. Niestety roboty budowlane realizowane są z opóźnieniem około półrocznym, z powodu braku odpowiedniej decyzji finansowej na szczeblu centralnym, w sprawie uruchomienia środków. Zatem tym bardziej cieszy fakt, że prace nareszcie się rozpoczęły gdyż w przeciwnym wypadku mogłoby dojść nawet do katastrofy budowlanej.

Zakres prac obejmuje:
· remont dachu (konstrukcja wraz z pokryciem),
· remont elewacji (remont tynków i malatura),
· udostępnienie dla osób niepełnosprawnych,
· remont tynków wewnętrznych wraz z ich pomalowaniem,
· remont ogrodzenia (które wykazuje liczne spękania, odkształcenia i odchylenia od pionu),
· wykonanie nawierzchni i odwodnienia terenu,
· wymiana nieszczelnych okien witrażowych przy zachowaniu istniejących podziałów stolarki wraz z towarzyszącymi elementami detalu architektonicznego. Przewidziano zachowanie kutej stalowej kratownicy oraz wymianę: szyb w profilach ołowianych, zewnętrznego okna zespolonego i elementów profili dekoracyjnych.
· z uwagi na korozję gipsowych profilowanych elementów opasek okien wysokich w prezbiterium zakłada się wymianę wszystkich tych elementów na nowe, wykonane w technologii ciągnionych, przy użyciu specjalistycznych materiałów.
· prace konserwatorskie przy gotyckim portalu wejściowym: wzmocnienie portalu i cokołu preparatem krzemoorganicznym po uprzednim oczyszczeniu powierzchni i odsoleniu kamienia
· konserwacja furty wejścia głównego, bocznego i krzyżyka w zwieńczeniu, polegające na usunięciu korozji chemicznej i biologicznej, naprawę elementów, założenie warstw antykorozyjnych, konserwacji drewna połączonej z dezynfekcją.
· wykonanie prac konserwatorskich w obrębie kaplicy Górskich
- we wnętrzu: naprawa drewnianej konstrukcji w kopułce, wymianie jej poszycia i izolacji okien w latarni, w obrębie płaskorzeźb i detali polichromowanych planowane jest odświeżenie za pomocą technologii wapienno-syntetycznej (emulsji akrylowej), naprawa ubytków w powierzchniach złoconych, malowanie farbą silikatową,
- na elewacjach konieczne jest przeprowadzenie kompleksowych prac z wykonaniem izolacji pionowej fundamentu po uprzednim ustabilizowaniu podłoża.
· wykonanie instalacji elektrycznych silnoprądowych,
· instalacji elektrycznych nagłośnienia i sterowania dzwonów,
· systemów sygnalizacji włamania, napadu, systemu kamer video, systemu sygnalizacji pożaru.

Ponieważ, jak pisałam wcześniej, rozpoczęcie robót budowlanych i konserwatorskich było planowane już na wiosnę, a faktycznie można było przystąpić do ich realizacji późną jesienią, aktualnie front robót rozgrywa się wewnątrz świątyni z uwagi na okres zimowy i niesprzyjające warunki atmosferyczne nie wskazane jest realizowanie prac na zewnątrz budynku.
Należy podkreślić, że równocześnie w obrębie Fary realizowany jest jeszcze inny projekt pod nazwą: „Zwiększenie dostępności do dóbr kultury poprzez renowację i ekspozycję zabytków ruchomych w Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Św. Jana Chrzciciela i Św. Bartłomieja Apostoła w Kazimierzu Dolnym, w ramach programu operacyjnego województwa lubelskiego na lata 2007-2010. Beneficjentem środków unijnych oraz inwestorem w tym przypadku jest Parafia Rzymskokatolicka p.w. Św. Jana Chrzciciela i Św. Bartłomieja Apostoła w Kazimierzu Dolnym.

Cieszę się i mam nadzieję, że uda się Inwestorowi przywrócić blask i walory zabytkom, które są naszym wspólnym dobrem , atrakcją turystyczną, naszym dziedzictwem narodowym , kulturą i historią.

Terminy konserwacji, restauracji i odbudowy zabytków architektury można ująć następująco:
· konserwacja:
- bieżąca (profilaktyczna),
· zabiegi konserwacji: oczyszczenie, usuwanie nawarstwień, odsalanie, osuszanie, zabezpieczenie powierzchni, utrwalenie substancji, wzmocnienie strukturalne substancji zabytku, hydrofobizacja, dezynfekcja, dezynsekcja, odgrzybianie.
· restauracja:
- zabiegi restauracji: zabezpieczenie stałe, rozbiórki, odsłonięcia, odkrywki, uzupełnienia, rekonstrukcja elementów (odtworzenia), wymiana elementów nie konstrukcyjnych i konstrukcyjnych, które ulęgły zniszczeniu, wzmacnianie konstrukcji, przemurowania, naprawa i wykonanie tynków, wykonanie izolacji, podbijanie fundamentów, wzmacnianie podłoża, wykonanie nowych instalacji i innych elementów,
- adaptacja: aranżacja wnętrz, integracja, rewitalizacja budownictwa przemysłowego, rewitalizacja zabezpieczenie ruin, anastyloza (metoda rekonstrukcji obiektów budowlanych w naturze, ponowne zmontowanie zrujnowanych budowli lub odbudowa jej części przy użyciu zachowanych oryginalnych fragmentów), - ponowne złożenie zabytku (np. przy zabytku ruchomym),
· przemieszczenia: przeniesienia z demontażem, przesunięcia bez demontażu
· odbudowa:
- renowacja,
- rekonstrukcja zabytku,
- restytucja stanu poprzedniego (naprawienie szkody, przywrócenie do stanu poprzedniego, zwrot),
- odbudowa kreacyjna,
- rozbudowa.

mgr inż. Elżbieta Dudzińska
14 styczeń 2011r.