Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności.
W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.  
Zamknij
Rozmiar czcionki A A A

Kolonia artystyczna

Zainteresowanie artystów miasteczkiem trwało od dawna ...

Artyści do Kazimierza przyjeżdżali już od końca XVIII wieku Tworzyli tu najwybitniejsi z nich, m.in. Zygmunt Vogel, J. Richter, Józef F. Piwarski, Michał E. Andriolli, Wojciech Gerson, Józef Pankiewicz (który właśnie w Kazimierzu namalował pierwszą w Polsce serię obrazów impresjonistycznych), Aleksander Gierymski i wielu innych. Jednak prawdziwy „wiek sztuki” Kazimierza rozpoczął się na początku XX wieku, gdy w Warszawie powstała Szkoła Sztuk Pięknych, a oczy jej profesorów zwróciły się na miasteczko. Przełomowym był rok 1909, kiedy Władysław Ślewiński, przyjaciel Paul’a Gouguin’a, artysta z bogatym doświadczeniem wyniesionym z kolonii artystycznej w Pont Aven, przybył tu ze swoimi studentami. Odtąd w Kazimierzu widok malarzy stał się czymś powszechnym; powstały zręby kazimierskiej kolonii artystycznej.

                

Jak zdefiniować „kolonię artystyczną”? Cytując za Rilke’m: „tylko tam życie staje się kształtem sztuki”. Jej ideą jest nie tylko plenerowa praca twórcza, kolonia to styl życia i codzienność.  Na początku XX wieku ten rodzaj aktywności malarskiej był w Polsce czymś nowym, profesorowie szkół artystycznych dopiero zaczynali wyjeżdżać „w naturę”, zabierając ze sobą studentów. Kazimierz idealnie spełniał malarskie poszukiwania „szczerości”, „prymitywu” i „egzotyki”, tego było tu pod dostatkiem. Już na początku XX wieku otoczony był on aurą miasteczka malarskiego, powoli przeobrażającego się w kolonię artystyczną. Coraz liczniej przybywający artyści zachwycali się „wyjątkowym pejzażem”, „ciepłym, swojskim nastrojem”,  „polską urodą i „rzewną poetyką, chwytająca za serce”. Kazimierz przyjmował ich gościnnie, odwdzięczając się codziennym eksponowaniem swych wdzięków.

Rozkwit kazimierskiej kolonii nastąpił w 1923 r., kiedy prof. Tadeusz Pruszkowski, rektor warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, przywiózł tu po raz pierwszy studentów ze swej pracowni. Odtąd plenery w Kazimierzu stały się nieodzowną praktyką, rodziły się dzieła i przyjaźnie, których rezultatem był zwyczaj wiązania się w grupy artystyczne po ukończeniu studiów. Pierwszą, najsłynniejszą i najbardziej znaczącą było założone w 1925r. przez Tadeusza Pruszkowskiego Bractwo Św. Łukasza. Wśród jego członków znajdowali się m.in. Jan Cybis, Jan Zamoyski, Antoni Michalak i Jan Wydra.

     

Za „pruszkowiakami” do Kazimierza ciągnęli inni artyści z całej Polski, uprawiający różne formy plastyczne i hołdujący rozmaitym stylom. Kazimierska kolonia nie miała zatem określonego programu ideowego czy artystycznego. Programem kolonii w Kazimierzu był sam Kazimierz. 

Tadeusz Pruszkowski i Antoni Michalak w miasteczku zbudowali swe domy. Malarze, w tym wielu artystów żydowskich, zaczęli być charakterystycznym i codziennym motywem kazimierskiego pejzażu, z czasem stającym się jego ikoną.

Wojna nie przerwała istnienia kolonii. Po jej zakończeniu bardzo szybko powrócili tu malarze. Nie tylko tworzyli, z czasem zaczęli wystawiać tu swoje prace. Pierwszą rynkową „galerię” pod gołym niebem ustawiał Stanisław Jan Łazorek, w którego ślady poszło wielu innych.

Czasy współczesne...

W 2000r. powołano do życia Kazimierską Konfraternię Sztuki, skupiającą ok. 70 członków, nawiązującą do międzywojennych tradycji kolonii artystycznej i kultywującą je.

Sztuka i artyści to tożsamość Kazimierza. Niezmiennie są tu obecni, nowe pokolenia doceniają wartość miasteczka i zakochują się w jego urokach. Z całą pewnością można powiedzieć, że kolonia artystyczna w Kazimierzu wciąż żyje i rozwija się, a sztuka była i jest jednym z najważniejszych elementów tożsamości Kazimierza.

Pamięć o koloniach odżywa w całej Europie. Wyrazem tego jest powstanie w 1996r. Europejskiej Federacji Kolonii Artystycznych EURO–ART z siedzibą w Brukseli, działającej pod auspicjami Unii Europejskiej. Od 2000r. jej członkiem jest Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym.